CÁC DẠNG THƯỜNG GẶP CỦA BỆNH VIÊM ĐẠI TRÀNG

Viêm đại tràng là tình trạng đại tràng bị viêm nhiễm. Viêm đại tràng là một chứng bệnh tiêu hóa phổ biến, tỷ lệ mắc bệnh khá cao (khoảng 25%), đặc biệt là ở các nước đang và kém phát triển do mức sống còn thấp nên điều kiện vệ sinh ăn uống không được chú trọng. Ở Việt Nam cứ 3 người thì có một người gặp vấn đề về đại tràng. Bệnh chủ yếu do ăn uống mà ra, nếu không điều trị triệt để sau nhiều lần tái phát, bệnh sẽ chuyển sang viêm đại tràng mạn tính thậm chí là ung thư đại tràng.

Với sự đa dạng về nguyên nhân, mức độ cũng như các bệnh kèm theo mà viêm đại tràng phân thành các dạng sau đây:

Viêm loét đại tràng, viêm đại tràng co thắt

Viêm loét đại tràng là một bệnh viêm loét mãn tính ở đại tràng, xuất hiện tình trạng viêm và loét ở lớp niêm mạc của đại tràng hoặc trực tràng mà không xuất hiện ở các vùng khác của ống tiêu hóa.

Hình 1: Viêm loét đại tràng

Viêm loét đại tràng là bệnh thường gặp ở châu Âu và Bắc Mỹ, nhưng thời gian gần đây đang có xu hướng tăng ở châu Á. Căn nguyên của bệnh chưa rõ ràng, thường xảy ra ở người trẻ, với biểu hiện lâm sàng chủ yếu là đau bụng, tiêu chảy phân máu, kèm theo sốt và sút cân, bệnh mãn tính tiến triển từng đợt, để lại nhiều biến chứng như giả polyp, hẹp đại tràng, chảy máu trầm trọng, phình đại tràng nhiễm độc, ung thư hóa… Nội soi đại tràng là biện pháp hữu hiệu để phát hiện bệnh viêm loét đại tràng. Tuy nhiên, người bệnh cần thực hiện chế độ ăn ít chất xơ trước đó vài ngày và dùng thuốc nhuận tràng hoặc thụt ngay trước thực hiện nội soi. Việc điều trị cho đến nay gặp rất nhiều khó khăn.

Viêm đại tràng mãn tính màng giả

Viêm đại tràng màng giả hay viêm ruột màng giả, viêm ruột giả mạc, là bệnh nhiễm khuẩn ở ruột già do vi khuẩn Clostridium difficile gây ra. Bệnh nhân có triệu chứng đau quặn bụng, sốt, tiêu chảy rất nhiều lần… có thể nguy hiểm đến tính mạng. Nguyên nhân chủ yếu là loạn khuẩn đường ruột do dùng kháng sinh, hoặc bị suy giảm miễn dịch vì nhiều lý do khác nhau, đặc biệt là ở người già.

Vi khuẩn C. difficile là loại vi khuẩn kỵ khí, có nha bào, vì vậy sức đề kháng rất tốt khi ra bên ngoài cũng như trong đường tiêu hóa. Vi khuẩn C. difficile sẽ sản sinh ra độc tố ruột và độc tố gây độc tế bào. Độc tố tác động vào niêm mạc đại tràng gây viêm và tăng bài tiết tạo thành giả mạc màu trắng. Giả mạc này mềm, dễ bong và khi bong ra sẽ để lại viêm, loét và gây chảy máu niêm mạc. Vì vậy, một số trường hợp sau khi dùng kháng sinh một thời gian hoặc đã ngưng dùng thuốc mà thấy đi ngoài ra máu thường nghĩ rằng do tác dụng phụ của thuốc kháng sinh.